Muzykoterapia definiowana jest jako forma psychoterapii, która wykorzystuje muzykę i jej elementy jako środki stymulacji oraz ekspresji emocjonalnej i komunikacji niewerbalnej w procesie diagnozy, leczenia i rozwoju osobowości człowieka. Muzykoterapia jest swoistą metodą terapeutyczną. Jest to metoda postępowania wielostronnie wykorzystująca wieloraki wpływ muzyki na psychosomatyczny ustrój człowieka. Poprzez różne elementy i rodzaje, zróżnicowane formy odbierania i uprawiania, muzyka wywiera leczniczy wpływ zarówno na dzieci, jak i osoby dorosłe. Nadrzędnym celem muzykoterapii jest pomaganie w aktualizowaniu pełnego potencjału ludzkiego, a nie rozwijanie muzycznych sprawności.

MUZYKOTERAPIĘ WYKORZYSTUJE SIĘ W CELU:

Terapia poprzez muzykę umożliwia komunikacje niewerbalna, dzięki której uczestnik może przepracować swoje problemy bez użycia słów. Taki sposób artykułowania problemów polega na aktywności muzycznej z pominięciami werbalnych środków przekazu. Zwolennicy tego typu terapii twierdzą, że „nadmierne przywiązanie do słowa bardziej nam szkodzi niż pomaga”. Muzykoterapia transformuje złe doświadczenia na dobre co, dzięki symbolicznej, muzycznej płaszczyźnie, dokonuje się w znacznie łagodniejszy sposób niż za pomocą tradycyjnych środków. Korygowanie negatywnych doświadczeń skłania uczestnika do spontanicznej ekspresji i odkrywania pozytywnych doznań. Muzykoterapia pomaga w tworzeniu symboli umożliwiających bezpośredni, wyraźny, jednoznaczny, a przy tym spontaniczny przekaz. Prowadzi ona do doświadczenia odrębności własnej osoby i wyraźnego przeżycia autonomii oraz sprzyja zbieraniu całościowych doświadczeń poprzez wspólne improwizowanie z grupą. Przyczynia się do odreagowania emocji dotyczących egzystencji uczestnika. Tak więc muzykoterapia stosowana jest w pracy indywidualnej lub grupowej.

Wielość form aktywności stosowanych w trakcie zajęć muzykoterapeytucznych pozwala na wszechstronną pracę z ciałem i umysłem otwierając uczestników na nowe doznania i doświadczenia, co w znacznym stopniu ułatwia zrozumienie swoich pragnień, dążeń, celów i marzeń.

W zależności od zastosowanych środków zajęcia muzykoterapeutyczne służą aktywizacji (zmotywowaniu do działania, ukierunkowaniu na działanie i osiągnięcie celu) jak i odprężeniu (rozładowaniu emocji, stresu, napięć, wyciszeniu, zrozumieniu ich przyczyny i zdobyciu umiejętności radzenia sobie z sytuacjami trudnymi), a w każdej ze stosowanych form pracy nie jest najważniejszy efekt artystyczny czy wizualny, lecz sama aktywność uczestników zajęć, ich zadowolenie z podjętej aktywności, a w perspektywie poprawa nastroju i ogólnego funkcjonowania.

TROCHĘ HISTORII

Rozkwit muzyki jako formy terapii nastąpił w XX wieku, kiedy to badania w dziedzinie psychologii eksperymentalnej i psychiatrii wykazały wielki walor muzycznych kuracji. Stwierdzono, że muzyka oddziałuje głównie na sferę osobowości człowieka oraz, że może zmieniać stan aktywności systemu nerwowego i wywołać określone zmiany w czynnościach całego organizmu.

Muzykoterapia ściśle wiąże się z medycyną, psychiatrią i psychologia. W Polsce wyraźny rozwój tej dyscypliny nastąpił w latach 70-tych XX wieku. Współcześnie obowiązującą w Polsce definicję muzykoterapii wprowadził prof. Mirosław Janiszewski (1993), który określił, iż muzykoterapia jest dziedziną wykorzystującą muzykę w sposób ukierunkowany, wielofunkcyjny, kompleksowy i systematyczny w celach uzupełnienia leczenia zabiegowego, farmakologicznego, rehabilitacyjnego, psychoterapii i pedagogiki specjalnej.